logo funduszeeuropejskie logo www.powodz.gov.pl

Kontrast:

Czcionka:

A A A

Przegląd i aktualizacja wstępnej oceny ryzyka powodziowego – ankietyzacja jednostek samorządu terytorialnego

W roku 2017 pozyskano i opracowano dane i informacje na potrzeby przeglądu i aktualizacji wstępnej oceny ryzyka powodziowego. Działanie to obejmowało miedzy innymi przeprowadzenie ankietyzacji jednostek samorządu terytorialnego w zakresie powodzi historycznych oraz zmian poziomu zagrożenia i ryzyka powodziowego. Zapytania rozesłano do:

  • 2 478 gmin,
  • 314 powiatów,
  • 432 Zakładów Wodociągów i Kanalizacji,
  • 16 Zarządów Melioracji i Urządzeń Wodnych,
  • 16 Wojewódzkich Straży Pożarnych i Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej,
  • 382 Centrów Zarządzania Kryzysowego.

Metodyka

Ankietyzacja została przeprowadzona drogą mailową, za pośrednictwem poczty tradycyjnej jak i telefonicznie. Dodatkowo stworzono listy jednostek samorządu terytorialnego o podwyższonym ryzyku powodziowym, które objęto szczególnym monitoringiem. W jej skład weszły gminy z wysokim i bardzo wysokim ryzykiem powodziowym, które określono w ramach sporządzonych Planów zarządzania ryzykiem powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych oraz te, dla których ryzyko powodziowe jest duże, ale były wyłączone z Wstępnej Oceny Ryzyka Powodziowego realizowanej w I cyklu planistycznym w roku 2011, miasta wojewódzkie oraz miasta powyżej 100 000 mieszkańców.

Odnotowano wysokie zaangażowanie ankietyzowanych jednostek w prowadzony projekt, co skutkowało zebraniem informacji dla 86,4% powierzchni kraju. Świadczy to o świadomości, jaką posiadają przedstawiciele samorządów, których administrowane tereny są zagrożone występowaniem zjawisk powodziowych.

Wyniki ilościowe

Wśród miast powyżej 100 000 mieszkańców, objętych szczególnym monitoringiem, na terenie 9 spośród ankietowanych 39 miast nie odnotowuje się zjawisk powodziowych ani podtopień, natomiast 10 z nich nie zrealizowało po 2010 roku, bądź też nie planuje zrealizowania do 2019 roku żadnych inwestycji przeciwpowodziowych.

Ciekawe jest, że spośród zakładów wodociągów i kanalizacji, centrów zarządzania kryzysowego, wojewódzkich straży pożarnych oraz zarządów melioracji i urządzeń wodnych uzyskano odpowiedzi zaledwie od 34% instytucji, wiele z nich wysyłało informację o braku kompetencji w zakresie tematu ankiety.

Ankietyzacją objęto łącznie 3 639 jednostek administracji rządowej i samorządowej, rządowych i samorządowych jednostek organizacyjnych oraz przedsiębiorstw wodnokanalizacyjnych. Ankietę pt. „Aktualizacja Wstępnej Oceny Ryzyka Powodziowego” wypełniło 66% podmiotów, spośród tych które otrzymały wiadomość o przeprowadzanej ankietyzacji.

Wyniki jakościowe

54% respondentów twierdząco odpowiedziało na pytanie dotyczące występowania w przeszłości zjawisk powodziowych, reprezentuje to spory obszar Polski. Największe zagęszczenie gmin/powiatów, w których odnotowano zdarzenia powodziowe w czasach historycznych występuje wzdłuż głównych cieków wodnych. Najmniejsze skupiska zaobserwować można w części północnej oraz wschodniej kraju. Mnogością występowania powodzi historycznych charakteryzują się zlewnie Małej Wisły, Górnej Wisły i Górnej Odry, a więc południowa i południowo-wschodnia część Polski. Analiza potwierdziła również doniesienia medialne odnośnie zjawisk powodziowych. Przykładem może być obszar Kotliny Kłodzkiej na którym, jak wiadomo z takich doniesień, zdarzenia powodziowe są częstym zjawiskiem i zostały zgłoszone przez przedstawicieli Jednostek Samorządów Terytorialnych.

Z uzyskanych odpowiedzi wynika, że większość wszystkich zgłoszonych powodzi była spowodowana zalaniem terenu wodami występującymi z koryt rzecznych. Ten typ powodzi stanowi 42% wszystkich wskazywanych odpowiedzi. Drugą najczęściej występującą powodzią jest powódź opadowa, która stanowi 39%. Powódź od wód gruntowych stanowiła 11% wśród wskazywanych powodzi historycznych. Najrzadziej występującymi powodziami są: powódź od urządzeń hydrotechnicznych (4%), powódź z innego źródła (3%) oraz powódź od strony morza (1%).

Ankieta dotyczyła również inwestycji przeciwpowodziowych, jakie zostały wykonane po 2010 roku, lub ich wykonanie jest planowane do 2019 roku ze środków własnych JST. Jedynie 19% respondentów zrealizowało po 2010 roku lub planuje zrealizować do 2019 roku inwestycje przeciwpowodziowe.