logo funduszeeuropejskie logo www.powodz.gov.pl

Kontrast:

Czcionka:

A A A

Projekt przeglądu i aktualizacji wstępnej oceny ryzyka powodziowego

PRZEBIEG PRAC ANALITYCZNYCH

Analizy wykonane w ramach przeglądu i aktualizacji WORP, przeprowadzone na podstawie zaktualizowanej metodyki, obejmowały opis powodzi historycznych i prawdopodobnych, wyznaczenie obszarów zalewowych, wyłonienie obszarów potencjalnego zagrożenia powodzią, analizę występującego na nich ryzyka powodziowego (uwzględniającą ocenę negatywnych skutków powodzi i prognozę długofalowego rozwoju wydarzeń, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu zmian klimatu na występowanie powodzi) oraz ostatecznie – wyznaczenie ONNP. Analizy takie wykonano odrębnie dla poszczególnych typów powodzi, w tym:

  • Powodzi rzecznych o mechanizmie naturalnego wezbrania,
  • Powodzi rzecznych powstałych w wyniku przelania lub zniszczenia obwałowań przeciwpowodziowych,
  • Powodzi rzecznych zimowych o mechanizmie zatorowym,
  • Powodzi opadowych,
  • Powodzi od wód podziemnych,
  • Powodzi od strony morza, w tym morskich wód wewnętrznych,
  • Powodzi powstałych w wyniku zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących.

Schemat realizacji prac analitycznych wykonanych w ramach przeglądu i aktualizacji WORP, skutkujących określeniem ONNP

 

OKREŚLENIE OBSZARÓW POTENCJALNEGO ZAGROŻENIA POWODZIĄ

Określenie obszarów potencjalnego zagrożenia powodzią miało na celu wskazanie wszystkich miejsc, gdzie na podstawie dostępnych danych zidentyfikowano jakikolwiek problem powodzi. Z uwagi na specyfikę typów powodzi określenie potencjalnego zagrożenia powodzią miało nieco inny charakter dla poszczególnych typów.

  1. Przy określaniu obszarów potencjalnego zagrożenia powodzią dla powodzi rzecznych o mechanizmie naturalnego wezbrania uwzględniono obszary powodzi prawdopodobnych przede wszystkim o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi 1% (i ewentualnie o innym prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi w przypadku, gdy nie dysponowano informacją o powodziach o prawdopodobieństwie wystąpienia 1%), obszary powodzi historycznych, obszary potencjalnie zagrożone powodzią z WORP z 2011 r., a także obszary zalewowe (traktowane jako naturalne obszary retencyjne).
  1. Powodzie rzeczne powstałe w wyniku przelania lub zniszczenia obwałowań przeciwpowodziowych analizowano analogicznie jak w przypadku powodzi rzecznych o mechanizmie naturalnego wezbrania. Głównym źródłem określenia obszarów potencjalnie zagrożonych powodzią były obszary powodzi prawdopodobnych o prawdopodobieństwie wystąpienia 1%, wyznaczone dla scenariusza całkowitego zniszczenia istniejących obwałowań.
  1. Podstawę określenia potencjalnego zagrożenia powodzią dla powodzi rzecznych zimowych o mechanizmie zatorowym stanowiły dostępne informacje o zatorowych powodziach historycznych i prawdopodobnych. Nie był one jednak wystarczające do wyznaczenia zasięgu obszarowego potencjalnego zagrożenia powodzią o mechanizmie zatorowym.
  1. Podstawę informacji nt. potencjalnego zagrożenia powodzią dla powodzi opadowych stanowiła identyfikacja powodzi historycznych, która została przeprowadzona na podstawie danych o interwencjach straży pożarnej w latach 2010-2017 dla 39 największych miast Polski, w których liczba ludności przekracza 100 tys. mieszkańców.
  1. W przypadku powodzi od wód podziemnych wyznaczono obszary, na których wystąpienie podtopienia jest prawdopodobne – w tym celu przyjęto rozwiązanie, w którym należy wykonać dwa oddzielne zadania obrazujące różne typy powodzi związanych z budową geologiczną i warunkami hydrogeologicznymi:
  • obszary zagrożone wystąpieniem podtopień od wód podziemnych – związane z ryzykiem wystąpienia powodzi w wyniku podniesienia zwierciadła wód podziemnych.
  • obszary zagrożone wystąpieniem podtopienia od wód spływowych – tego rodzaju ryzyko występowania podtopień jest bezpośrednio zależne od warunków geologiczno-morfologicznych i antropogenicznych.
  1. Przy określaniu obszarów potencjalnego zagrożenia powodzią dla powodzi od strony morza uwzględniono obszary powodzi prawdopodobnych o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi 1%, w tym powodzie spowodowane awarią obwałowań, obszary powodzi historycznych oraz zidentyfikowane obszary zagrożone od strony morza wskutek przewidywanych zmian klimatycznych.
  1. Podstawę informacji nt. potencjalnego zagrożenia powodzią powstałego w wyniku zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących stanowiły informacje o historycznych awariach obiektów piętrzących oraz o potencjalnych zasięgach zalewów spowodowanych awarią zapór. W przypadku awarii zapór przyjęto następujące kryteria wyboru powodzi prawdopodobnych:
  • wysokość zapory jest większa niż 10 m,
  • istnieją wyznaczone w ramach innych projektów zasięgi zalewów spowodowanych awarią zapory.

Za zasięg powodzi prawdopodobnej uznano maksymalny zasięg zalewu spowodowany awarią zapory.

      

OKREŚLENIE OBSZARÓW NARAŻONYCH NA NIEBEZPIECZEŃSTWO POWODZI

Określenie ONNP jest wynikiem oceny ryzyka powodziowego – na jej podstawie z obszarów potencjalnego zagrożenia powodzią wyodrębnione zostały obszary charakteryzujące się znaczącym ryzykiem powodziowym, tj. ONNP.

  1. Powodzie rzeczne o mechanizmie naturalnego wezbrania

Przy ocenie ryzyka powodziowego uwzględniono 7 kryteriów, w tym:

  • kryteria oceny negatywnych skutków powodzi (bezpośredni wpływ powodzi na życie i zdrowie ludzi, wpływ powodzi na obszary działalności gospodarczej wraz z infrastrukturą, wpływ powodzi na dziedzictwo kulturowe, wpływ powodzi na środowisko)
  • kryteria prognozy długofalowego rozwoju wydarzeń (wpływ zagospodarowania przestrzennego w zakresie zmian liczby ludności, wpływ zagospodarowania przestrzennego w zakresie zmiany powierzchni terenów zabudowanych lub terenów uszczelnionych, wpływ zmian klimatu na występowanie powodzi)

Kwalifikacja jednostki przestrzennej obszarów potencjalnego zagrożenia powodzią jako ONNP opierała się na sumie punktów wynikających z kryteriów. Dla kryteriów stanu aktualnego zastosowano bezpośrednią sumę punktacji, a dla kryteriów zmian perspektywicznych  – zmianę w postaci udziału procentowego dla sumy punktów dla kryteriów stanu aktualnego.

Dodatkowo w analizie uwzględniano również wielkość powierzchni zlewni – przyjęto, że jako ONNP uznaje się tylko te cieki, których powierzchnia zlewni ≥ 10km2 (tj. cieki istotne – jednolite części wód powierzchniowych wg Ramowej Dyrektywy Wodnej).

  1. Powodzie rzeczne powstałe w wyniku przelania lub zniszczenia obwałowań przeciwpowodziowych

Analizowano je analogicznie jak w przypadku powodzi rzecznych o mechanizmie naturalnego wezbrania.

  1. Powodzie rzeczne zimowe o mechanizmie zatorowym

Z uwagi na ubogie informacje o powodziach historycznych i prawdopodobnych, niewystarczające do wyznaczenia obszarów potencjalnego zagrożenia powodzią (a także oceny negatywnych skutków powodzi i prognozy długofalowego rozwoju wydarzeń) odstąpiono od określenia ONNP dla powodzi rzecznych zimowych o mechanizmie zatorowym.

  1. Powodzie opadowe

Z uwagi na brak możliwości jednoznacznego przeprowadzenia agregacji przestrzennej punktowych danych o powodziach opadowych oraz specyfikę tego typu powodzi odstąpiono od określenia ONNP.

  1. Powodzie od wód podziemnych

Dla wyznaczenia ONNP przyjęto rozwiązanie oparte o wyniki analiz dla określonych obszarów zagrożonych wystąpieniem podtopień od wód podziemnych i obszarów zagrożonych wystąpieniem podtopienia od wód spływowych - agregacja obu wyników analiz daje obraz rzeczywistego, sumarycznego zagrożenia na danym obszarze.

  1. Powodzie od strony morza

Powodzie od strony morza, w tym morskich wód wewnętrznych, analizowano analogicznie jak w przypadku powodzi rzecznych o mechanizmie naturalnego wezbrania.

  1. Powodzie powstałe w wyniku zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących

Określenie ONNP opierało się na określeniu dla obiektów, w których na stałe lub okresowo przebywają ludzie odpowiedniej kategorii wg której dokonywano kwalifikacji ONNP. Każdej kategorii obiektów przypisano progową liczbę obiektów, powyżej której obszar był kwalifikowany jako ONNP – do ONNP kwalifikowano te obszary zalewów spowodowanych awarią zapór, dla których spełnione zostało chociaż jedno kryterium.

 

PODSUMOWANIE PROJEKTU PRZEGLĄDU I AKTUALIZACJI WSTĘPNEJ OCENY RYZYKA POWODZIOWEGO

 


ONNP dla powodzi rzecznych o mechanizmie naturalnego wezbrania oraz powodzi rzecznych powstałych w wyniku przelania lub zniszczenia obwałowań przeciwpowodziowych.

 



ONNP dla powodzi od strony morza – ONNP od strony morza w tym morskich wód wewnętrznych wskazano dla całego wybrzeża Polski. Ponadto wszystkie zlewnie przymorskie stanowią ONNP.

 


ONNP dla powodzi powstałych w wyniku zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących – jako ONNP wyznaczono 25 zbiorników zaporowych o wysokości zapory powyżej 10 m.